Dzieci dziedziczą zdolności umysłowe po swoich matkach – prawda, czy mit?

Rezultaty badań naukowych dowodzą, że poziom intelektualny człowieka w większym stopniu zależy od genów przekazanych mu przez matkę niż przez ojca. Oznacza to, że wyjście za mąż za mądrego mężczyznę wcale nie gwarantuje nam urodzenia mądrych dzieci, a wybranie sobie pięknej, acz mało inteligentnej małżonki może nie być korzystne dla naszego potomstwa.

Dlaczego tak się dzieje?

Matki mają większe szanse przekazać dzieciom w spadku geny odpowiedzialne za zdolności umysłowe, gdyż te właśnie geny są związane z chromosomem X. A wiadomo – kobiety mają 2 chromosomy X, podczas gdy mężczyźni tylko jeden – pisze Independent.

Poza tym naukowcy, opierając się na ostatnich danych naukowych, zakładają, że „geny inteligencji” odziedziczone po ojcu mogą u potomstwa automatycznie się deaktywować. Rzecz w tym, że geny,odpowiadające na intelekt należą do kategorii genów kontrolowanych przez płeć, które zachowują się różnie w zależności od swojego pochodzenia. Niektóre przejawiają aktywność tylko jeśli były odziedziczone od ojca, a niektóre – tylko jeśli zostały odziedziczone po matce. „Geny inteligencji” należą akurat do tego drugiego rodzaju.

Badania na myszach laboratoryjnych

Jak pokazują badania przeprowadzone na myszach laboratoryjnych, u osobników z większą ilością genów odziedziczonych po matce rozwija się większy mózg, a ciało nie jest zbyt okazałe. I odwrotnie, myszy z nadmiarem genów od ojca mają duże ciało, a mózg pozostaje u nich mniejszy.

Analizując rozmieszczenie w mózgu komórek, posiadających tylko matczyne lub tylko ojcowskie geny, naukowcy stwierdzili, że komórki z genami pochodzącymi od ojca przeważają w systemie limbicznym w mózgu i odpowiadają za takie podstawowe potrzeby jak seks, jedzenie i agresja. Tymczasem, ani jednej „ojcowskiej” komórki nie znaleziono w korze mózgowej, odpowiadającej za najbardziej zaawansowane funkcje poznawcze takie jak myślenie, mowa, pamięć, planowanie.

Jak to odnieść do ludzi?

Prawdziwość tych danych dla ludzi, potwierdzili naukowcy z Uniwersytetu w Glasgow (Wielka Brytania). Każdego roku, poczynając od 1994, testowali oni zdolności umysłowe prawie 13 tysięcy osób w wieku 14-22 lata. Analiza wykazała, że nawet po wzięciu pod uwagę wielu czynników, takich jak poziom wykształcenia lub socjalno-ekonomiczny status osób badanych, najdokładniej można przewidzieć ich poziom intelektualny na podstawie IQ ich matek.

Należy mieć również na względzie fakt, że zdolności umysłowe określane są zaledwie w 40-60% poprzez dziedziczenie. Pozostała część związana jest z warunkami zewnętrznymi, w których rośnie i rozwija się człowiek, takich jak odpowiednie odżywanie, dostęp do edukacji, bezpieczeństwo emocjonalne i wiele, wiele innych.

Jak wyjaśnili badacze z Uniwersytetu w Waszyngtonie (USA), to właśnie ścisła więź emocjonalna między matką i dzieckiem wydaje się być kluczowym faktorem dla właściwego rozwoju niektórych części mózgu. Uczeni przeanalizowali, jak grupa mam odnosi się do swoich dzieci w ciągu siedmiu lat od ich narodzin. Okazało się, że u dzieci, które otrzymywały właściwe emocjonalne i intelektualne wsparcie od matki, w wieku 13 lat rozmiar hipokampa – obszaru mózgu, związanego z pamięcią, uczeniem się i reakcją na stres – był o 10% większy niż u tych dzieci, które matki trzymały na dystans.

Silna więź z matką zabezpiecza dziecku poczucie bezpieczeństwa i daje możliwość swobodnego badania otaczającego świat – uważają uczeni. Oddane, troskliwe matki pomagają dziecku pokonać wszystkie trudności i ułatwiają wykorzystywanie swojego potencjału. Jednocześnie należy też podkreślić, że nie jest tak, że ojcowie nie mają wpływu na rozwój swoich dzieci –przekazują oni bowiem swoim dzieciom, i poprzez geny, i poprzez wychowanie, mnóstwo innych ważnych cech, pomagających w rozwoju nie tylko intelektu, ale i całokształtu ich osobowości.