Jak obchodzić się z dzieckiem “niejadkiem”?

Większość rodziców na pewnym etapie życia swojego dziecka spotyka się z problemem tzw. dziecka niejadka (ang. picky eater). Nadmierne “wybrzydzanie” i grymaszenie podczas jedzenia określane jest jako spożywanie niedostatecznie zróżnicowanych produktów spożywczych, któremu towarzyszą trudności w karmieniu dzieci. Jak wskazują dane, nawet 25%-35% rodziców uważa, że ich dzieci są nadmiernie wybredne w jedzeniu. Co ważne, problem ten dotyczy zarówno niemowląt, jak i dzieci w wieku przedszkolnym.

Należy jednak zaznaczyć, że zmniejszenie apetytu u dzieci w wieku 2-5 lat jest czymś normalnym. Jest to spowodowane faktem, że po drugim roku życia rozwój dziecka jest znacznie wolniejszy, niż w ciągu dwóch pierwszych lat, dlatego fizjologicznie dochodzi do spadku apetytu. Oczywiście, zawsze należy potwierdzić u specjalisty, że obniżony apetyt u dziecka nie jest wynikiem choroby.

Jak zatem rozpoznać niejadka?

Jeśli Twoje dziecko:

– je niewielkie ilości jedzenia,

– odmawia jedzenia określonych produktów (w szczególności owoców i  warzyw),

– nie jest chętne, by próbować nieznanych mu produktów,

– akceptuje tylko kilka wybranych rodzajów produktów spożywczych,

– woli napoje niż jedzenie,

– ma silne preferencje żywieniowe, które ciężko zmienić,

to bardzo możliwe, że masz do czynienia z “niejadkiem”!

Jakie mogą być konsekwencje?

Nadmierne grymaszenie i unikanie wielu rodzajów produktów może być powiązane ze zwiększonym ryzykiem występowania niedoborów pokarmowych wśród dzieci. Ten efekt zauważono w badaniu przeprowadzonym na chińskich dzieciach w wieku 7-12 lat. Dzieci te podzielono na dwie grupy, w zależności od sposobu żywienia (“niejadki” oraz dzieci standardowo żywiące się). W porównaniu do grupy, która żywiła się w sposób konwencjonalny, wśród “niejadków” zaobserwowano niższe spożycie białka, węglowodanów, większości witamin i składników mineralnych. Ponadto, u tych dzieci stwierdzono niższe stężenie magnezu oraz żelaza we krwi. Dzieci, które często odmawiają jedzenia określonych pokarmów mogą być narażone na wystąpienie niedowagi. W  jednym z badań porównano dzieci określane przez ich rodziców jako “niejadki” z dziećmi, u których nie zaobserwowano takich zachowań żywieniowych. Niedowagę stwierdzono u 20,6% “niejadków”, natomiast jej częstość wśród pozostałych dzieci była trzykrotnie niższa. Co ważne, zbyt niska masa ciała została stwierdzona wśród 15 dzieci poniżej 36 miesiąca życia i u jednego dziecka powyżej 36 miesiąca życia, co pokazuje, że szczególnie narażone na niedowagę są dzieci poniżej 3 roku życia.

Jak zatem radzić sobie z niejadkiem?
  1. Karm tak, by zwiększyć apetyt dziecka– podawaj mu małe posiłki, ale o regularnych porach (około 2-3 godziny przerwy pomiędzy każdym posiłkiem). Nie podawaj wody lub soku tuż przed posiłkiem. Daj mu zgłodnieć!
  2. Unikaj sytuacji, które mogą rozpraszać uwagę dziecka- posadź je przy stole na czas karmienia, zapewnij mu komfortową pozycję w czasie jedzenia oraz w miarę możliwości, wyłącz telewizję i zabierz telefon z pola widzenia pociechy.
  3. Staraj się jeść razem z dzieckiem– wykorzystaj ten czas jako możliwość do pokazania dziecku prawidłowych nawyków żywieniowych, zachęcaj do jedzenia nowych produktów. Pokaż, że Ty też próbujesz nowych produktów, razem z nim.
  4.  Zachęcaj dziecko do samodzielnego jedzenia– pokaż dziecku, że jedzenie może być zabawą. Daj mu oswoić się z nowymi produktami. Nie przejmuj się pobrudzonym ubraniem i brudną podłogą!
  5. Systematycznie wprowadzaj nowe produkty do diety dziecka- podawaj je w małych ilościach razem z jedzeniem, które dziecko dobrze zna i lubi. Jeśli dziecko odmawia zjedzenia nowego produktu, poproś by chociaż go spróbowało . Po nieudanej próbie wprowadzenie nowego produktu do jadłospisu, możesz spróbować zrobić to ponownie po kilku dniach. Przeczytaj też nasz artykuł o tym jak nakłonić dzieci, aby jadły warzywa.
  6. Podawaj porcje, które dostosowane są do wieku dziecka- unikaj zbyt dużych porcji i nie każ dziecku na siłę zjeść całego posiłku, jeśli nie jest w stanie.

 

 

Spis piśmiennictwa:

1.Ekstein S., Laniado D., Glick B., Does picky eating affect weight for length measurements in young children, Clinical Pediatrics, 2009

2.Ong C., Phuah K.Y., Salazar E., How C.H., Managing the “picky eater” dilemma, Singapore Medical Journal, 2014

3.Xue Y., Lee E., Ning K., Yingdong Z., Ma D., Gao H., Yang B., Bai Y., Wang P., Zhang Y., Prevalence of picky eating behaviour in Chinese school-age children and associations with anthropometric parameters and intelligence quotient. A cross-sectional study, Appetite, 2015