Kwas foliowy-obowiązkowy suplement dla kobiet w ciąży

Sposób żywienia kobiet w czasie ciąży jest jednym z najważniejszych czynników, które determinują prawidłowy przebieg ciąży, rozwój dziecka w życiu płodowym oraz stan jego zdrowia w dzieciństwie i w dalszym życiu. Szczególną uwagę przywiązuje się do suplementacji kwasem foliowym, określanym również jako witamina B9. Suplementacja ta powinna mieć miejsce zarówno przed zajściem w ciążę (na 3 miesiące przed), jak również w czasie jej trwania. Zalecana dzienna dawka kwasu foliowego przyjmowana w celu zapobiegania wadom cewy nerwowej to 400 µg.

Należy także pamiętać, że kobiety z rodzin obciążonych występowaniem wad cewy nerwowej powinny przyjmować wyższą dzienną dawkę kwasu foliowego. Podobnie rzecz ma się u kobiet otyłych, przyjmujących leki przeciwpadaczkowe oraz u osób ze zdiagnozowaną anemią megaloblastyczną.

Gdzie znajdziemy kwas foliowy?

Kwas foliowy występuje zarówno w produktach pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. Najlepszym źródłem kwasu foliowego są surowe lub krótko gotowane zielone warzywa, takie jak brukselka, brokuły, szparagi, szpinak, sałata i kapusta włoska. Duże ilości tej witaminy znajdują się w nasionach roślin strączkowych- fasoli, grochu czy soi. Cennym źródłem kwasu foliowego są również pełne ziarna zbóż, kiełki pszenicy oraz drożdże. Spośród pozostałych warzyw i owoców dużą zawartością tego związku cechują się pietruszka, papryka, pomarańcze, kiwi i maliny.

Spośród produktów pochodzenia zwierzęcego dobrym źródłem witaminy B9 są jajka, przy czym większe ilości znajdziemy w żółtku, niż w białku. Wędliny i mleko zawierają małą zawartość tego związku. Należy nadmienić, iż duże ilości kwasu foliowego znajdują się w podrobach, przede wszystkich wątrobie. Jednakże,  jest ona produktem przeciwwskazanym dla kobiet w ciąży, ze względu na dużą zawartość witaminy A, która może powodować powstawanie wad rozwojowych płodu.

Co dobrego dla dziecka?

Oprócz dobrze znanego stosowania kwasu foliowego w celu zapobiegania wadom cewy nerwowej, suplementacja tej witaminy w czasie ciąży ma również inne, korzystne efekty zdrowotne dla dzieci. W przeprowadzonym badaniu porównywano jak długość stosowania kwasu foliowego przez całą ciążę lub tylko w czasie pierwszego trymestru, wpływa na inteligencję emocjonalną 6-7-letnich dzieci.  Dzieci, których matki przyjmowały kwas foliowy przez całą ciążę, wykazywały wyższą inteligencję emocjonalną (zdolność do empatii, wyrażania i kontrolowania emocji), w porównaniu do dzieci, których matki przyjmowały kwas foliowy tylko przez pierwsze 12 tygodni ciąży.

Wskazuje się także na możliwy związek między suplementacją kwasu foliowego a zmniejszonym ryzykiem wystąpienia porodu przedwczesnego. Kobiety, które stosowały preparat kwasu foliowego miały niższy ryzyko przedwczesnego porodu (7,6%), w porównaniu do kobiet, które go nie suplementowały (11,1%) lub przyjmowały preparat multiwitaminowy, zawierający małe ilości kwasu foliowego (6,4%).

Korzyści dla matki

Suplementacja kwasem foliowym w czasie ciąży może przynieść korzystne skutki nie tylko dla dziecka, lecz także dla matki. W jednym z badań, porównano częstość występowania depresji poporodowej wśród kobiet przyjmujących kwas foliowy w czasie ciąży. Jedna grupa kobiet przyjmowała ten związek w ciąży przez okres krótszy niż 6 miesięcy, a druga grupa dłużej niż 6 miesięcy.. Okazało się, że kobiety, które dłużej suplementowały kwas foliowy miały niższe ryzyko wystąpienia depresji (25,2%), niż kobiety przyjmujące go krócej niż 6 miesięcy (32,2%).

Biorąc pod uwagę powyższe wyniki badań i korzyści jakie niesie za sobą suplementacja kwasu foliowego, warto rozważyć jego przyjmowanie przez cały okres ciąży. Należy również dbać, aby w codziennej diecie znajdowały się produkty będące jego naturalnym źródłem.

 

 

Spis piśmiennictwa:

1.Cieślik E., Kościej A., Kwas foliowy- występowanie i znaczenie, Problem Higieny i Epidemiologii, 2012

2.Czeizel A.E., Puhó E.H., Langmar Z., Ács N., Bánhidy F., Possible association of folic acid supplementation during pregnancy with reduciton of preterm birth: a population-based study, European Journal of Obsterics & Gynecology and Reproductive Biology, 2010

3.Henry L.A., Cassidy T., McLaughlin M., Pentieva K., McNulty H., Walsh C.P., Lees-Murdock D., Folic acid supplementation throughoutpregnancy: psychological developmental benefts for children, Acta Paediatrica, 2018

4.Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie suplementacji witamin i mikroelementów w czasie ciąży, Ginekologia Polska, 2011

5.Yan J., Liu Y., Cao L., Zheng Y., Li W., Huang G., Association between duration of folic acid supplementation during pregnancy and risk of postpartum depression, Nutrients, 2017