Napoje słodzone w diecie – dlaczego takie złe?

Cukier a otyłość              

Cukier słusznie zyskał przez lata miano “białego zabójcy”. Duże spożycie napojów słodzonych (napoje owocowe, nektary owocowe, napoje typu “cola”, energy drinki itp.) niewątpliwie jest powiązane z epidemią otyłości wśród dzieci i dorosłych. Słodzone napoje, w odróżnieniu od jedzenia mogą być spożyte w znacznie większej ilości, gdyż nie dają uczucia sytości. Dlatego też u dzieci, które zwiększają spożycie tego typu napojów często zauważa się nadmierny przyrost masy ciała. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia 1 na 3 jedenastolatków w Europie cierpi na nadwagę lub otyłość. Jeśli chodzi o statystyki w Polsce, sytuacja również jest poważna. Grupa ekspertów ustaliła w 2013 roku, że 21,9% polskich chłopców ma nadwagę, natomiast 7% cierpi na otyłość. Wśród dziewczynek 17,8% ma nadwagę, a 6% jest otyłych.

Cukier a sen

Oprócz niekorzystnych skutków spożywania cukru w postaci przyrostu masy ciała, możliwe są także inne szkodliwe efekty. Uważa się, że wysokie spożycie słodzonych napojów może być powiązane z pogorszeniem jakości snu wśród dzieci. W jednym z badań prowadzonym na 9-11- latkach stwierdzono, że dzieci, które spożywały słodzone napoje co najmniej raz w tygodniu miały o 12 minut krótszy sen niż dzieci, które spożywały słodzone napoje rzadziej niż raz w tygodniu lub nigdy. Ponadto, dzieci rzadziej spożywające słodkie napoje częściej spały zalecane 9-11 godzin. Rzadsze spożywanie napojów typu “cola” było powiązane z wcześniejszą porą chodzenia spać.

Cukier a rozwój fizyczny

Co więcej, zastąpienie w diecie dzieci słodzonych napojów mlekiem może korzystnie wpłynąć na beztłuszczową masę ciała (w której skład wchodzą mięśnie, kości oraz organy wewnętrzne) i rozwój dzieci. W badaniu przydzielono losowo dzieci w wieku 8-10 lat do jednej z dwóch grup: interwencyjnej, która zamiast słodkich napojów piła 3 szklanki mleka lub kontrolnej, która piła napoje słodzone. Po 16 tygodniach przeprowadzono analizę składu ciała u dzieci. Mimo iż procentowa zawartość tłuszczu w ciele nie różniła się pomiędzy grupami, to przyrost beztłuszczowej masy ciała w grupie interwencyjnej był większy (0,92 kg) niż w grupie kontrolnej (0,62 kg). Podobnie też było ze wzrostem- chłopcy w grupie interwencyjnej urośli przez ten czas średnio 2,5 cm, natomiast chłopcy w grupie kontrolnej- 1,77 cm.

 

Spis piśmiennictwa:

  1. Albala C., Ebbeling C.E., Cifuentas M., Lera L., Bustos N., Ludwig D.S.: Effects of replacing the habitual consumption of sugar-sweetened beverages with milk in Chilean children, The American Journal of Clinical Nutrition, 2008
  2. Chaput J.P., Tremblay M.S., Katzmarzyk P.T., Fogelholm M., Hu G., Maher C., Maia J., Olds T., Onywera V., Sarmiento O.L., Standage M., Tudor-Locke C., Sampasa-Kanyinga H.: Sleep patterns and sugar-sweetened beverage consumption among children from around the world, Public Health Nutrition, 2018
  3. Ng M. i wsp.: Global, regional and national prevalence of overweight and obesity in children and adults during 1980-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013, The Lancet, 2014