Jak bezpiecznie odżywiać się w ciąży?

Jak bezpiecznie odżywiać się w ciąży?

Rozwijający się płód czerpie wszystkie składniki odżywcze z organizmu matki, dlatego tak ważne jest prawidłowe odżywianie się kobiety w tym okresie i dostarczanie w odpowiednich ilościach i proporcjach makroskładników, witamin i składników mineralnych. Jednocześnie, należy również pamiętać, że pewne produkty należy wykluczyć z diety kobiety ciężarnej, ze względu na aspekt zdrowotny matki oraz dziecka.

W wyniku zmian hormonalnych, które zachodzą w czasie ciąży dochodzi do immunosupresji, czyli obniżenia odporności kobiety ciężarnej. Płód jest autonomicznym organizmem, który stanowi „obcy” organizm dla kobiety ciężarnej, a jednocześnie musi być tolerowany przez jej układ odpornościowy. W związku z supresją układu immunologicznego kobiety ciężarne są szczególnie podatne na choroby przenoszone drogą pokarmową, w szczególnością na listeriozę i toksoplazmozę. Infekcje w czasie ciąży mogą prowadzić do poronienia, przedwczesnego porodu, uszkodzenia mózgu płodu czy ślepoty dziecka.

Do produktów, które zdecydowanie są niewskazane dla kobiet ciężarnych należą:

niedogotowane i surowe jajka, które są powszechną przyczyną zakażeń bakterią Salmonella. Należy zwrócić uwagę na majonezy, dressingi do sałatek i lody, które przyrządzane w warunkach domowych mogą zawierać surowe jaja. Warto również podkreślić, że jajko sadzone jest też częściowo surowe.

niedogotowane oraz surowe ryby i owoce morza, ze względu na ryzyko infekcji pokarmowej. Popularne w dzisiejszych czasach sushi zawierające surowe ryby również nie powinno być spożywane przez ciężarne.

niedogotowane i surowe mięso, jak tatar i steki, gdyż są źródłem chorobotwórczych bakterii, które stanowią zagrożenie dla zdrowia matki i dziecka.

niepasteryzowane mleko, przetwory z niepasteryzowanego mleka i sery pleśniowe, ze względu na ryzyko zakażenia bakterią Listeria monocytogenes wywołującą listeriozę.

wątróbka, z powodu wysokiej zawartości cholesterolu i nadmiernej zawartości witaminy A w postaci retinolu. Zbyt duże spożycie witaminy A może powodować wady wrodzone płodu. A zatem pomimo, że wątróbka zawiera dużo żelaza, którego ciężarnym często brakuje, nie jest to produkt polecany w ciąży. Jakimi innymi składnikami diety można uzupełnić niedobory żelaza opisano w tym artykule.

produkty wysokoprzetworzone, fast-foody, słodycze, gdyż zawierają duże ilości cukru, soli i szkodliwych nasyconych kwasów tłuszczowych. 

alkohol jest absolutnie przeciwwskazany, nawet w najmniejszych ilościach.  

Czy kobiety ciężarne dobrze się odżywiają?

Jak pokazują badania, wiedza kobiet ciężarnych na temat produktów, których bezwzględnie należy unikać w czasie ciąży jest niewystarczająca i kobiety nadal spożywają w czasie ciąży produkty, których bezwzględnie powinny unikać. W czasie badania prowadzonego w Australii, 223 kobiety zostały poproszone o zaklasyfikowanie 14 różnych produktów do jednej z trzech kategorii:

-bezpieczne do spożycia w czasie ciąży,

-produkty, których zdecydowanie nie należy spożywać  w czasie ciąży, 

-produkty, które w trakcie ciąży można okazjonalnie spożywać.

Ponadto, uczestniczki miały określić czy i jak często spożywały określone produkty (m.in. niepasteryzowane produkty mleczne, sery pleśniowe typu brie, camembert i gorgonzola, surowe lub niedogotowane jajka, surowe lub niedogotowane mięso, surowe owoce morza). Wiedza badanych kobiet została oceniona jako niezadowalająca – 83% uczestniczek błędnie wskazała przynajmniej jeden produkt jako bezpieczny do spożycia, podczas gdy faktycznie taki nie był.

 

Spis piśmiennictwa:

  1. Bryant J., Waller A., Cameron E., Hure A., Sanson-Fisher R.: Diet during pregnancy: Women’s knowledge of and adherence to food safety guidelines, Australian and New Zealand Journal of Obstetrics and Gynaecology, 2017
  2. Tam C., Erebara A., Einarson A.: Food-borne illnesses during pregnancy, Canadian Family Physician, 2010