Dieta wegetariańska – bezpieczna dla dzieci?

Obecna wiedza naukowa wskazuje zarówno pozytywne, jak i negatywne konsekwencje stosowania diety wegetariańskiej dla stanu zdrowia. Prawidłowo zbilansowana dieta wegetariańska uznawana jest za zdrowy i bezpieczny sposób odżywiania, który zaspokaja potrzeby żywieniowe dzieci i młodzieży oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia niektórych chorób, w tym cukrzycy, choroby niedokrwiennej serca, otyłości oraz pewnych rodzajów nowotworów. Jednakże, wykluczenie lub ograniczenie produktów pochodzenia zwierzęcego może być związane z niedostatecznym spożyciem składników pokarmowych takich jak białko, żelazo, wapń, cynk, kwasy omega-3 oraz witamina B12.

Rodzaje diet wegetariańskich

Istnieje kilka odmian diety wegetariańskiej. Najbardziej rozpowszechnioną odmianą jest laktoowowegetarianizm, w którym wyklucza się z diety mięso oraz ryby, natomiast dozwolone jest spożywanie mleka, produktów mlecznych oraz jajek. Laktowegetarianie dodatkowo eliminują z diety jajka, natomiast owowegetarianie mleko i produkty mleczne. Najbardziej restrykcyjnym rodzajem diety wegetariańskiej jest weganizm, w którym wyklucza się z diety wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego.

Białko w diecie wegetariańskiej

Głównym źródłem białka w diecie wegetariańskiej są rośliny strączkowe (soja, groch, fasola, soczewica), produkty zbożowe oraz orzechy i nasiona. Badania wskazują, że wiele produktów pochodzenia roślinnego może dostarczyć wszystkich niezbędnych aminokwasów koniecznych dla prawidłowego rozwoju dzieci. Jednakże, biorąc pod uwagę ich niską strawność, wielu autorów sugeruje, że spożycie białka powinno być zwiększone o 30-35% dla dzieci do 2 lat, o 20-30% dla dzieci od 2 do 6 lat i o 15-20% dla dzieci powyżej 6 roku życia. Najbardziej wartościowym źródłem białka w diecie wegetariańskiej jest soja, która może równie skutecznie jak produkty odzwierzęce zaspokajać potrzeby żywieniowe.

Żelazo w diecie wegetariańskiej

W przypadku dobrze zbilansowanej diety, która zapewnia wysoką podaż żelaza, nie ma ryzyka wystąpienia niedokrwistości u dzieci, które stosują diety wegetariańskie. Jednakże, wśród wegan i laktoowowegetarian wymagane jest wyższe spożycie żelaza o 80% w stosunku do dzieci żywiących się w sposób konwencjonalny, z racji zmniejszonego wchłaniania żelaza z pożywienia. Ważne jest również zadbanie o obecność w posiłkach składników pokarmowych, które zwiększają wchłanianie żelaza z pożywienia, takich jak witamina C. W przypadku gdy niemożliwe jest zapewnienie odpowiedniej podaży żelaza w diecie, należy rozważyć włączenie do diety żywności wzbogacanej w żelazo lub suplementów żelaza.

Wapń w diecie wegetariańskiej

Wysokie spożycie produktów mlecznych przez laktoowowegetarian zapewnia adekwatne spożycie wapnia. Wegańskie dzieci w celu odpowiedniej podaży tego składnika mineralnego powinny spożywać produkty wzbogacane w wapń, produkty zbożowe oraz zielone warzywa, w tym jarmuż i kapustę chińską.         

Witamina B12 w diecie wegetariańskiej

Dzieci stosujące dietę wegańską znajdują się w grupie ryzyka wystąpienia niedoboru witaminy B12, gdyż ten składnik pokarmowy znajduje się tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego. Witamina B12 uczestniczy w wytwarzaniu krwinek czerwonych, a jej niedobór powoduje niedokrwistość. Kluczowe dla wegan jest zatem spożywanie żywności wzbogacanej w tę witaminę lub stosowanie suplementów diety. Źródłem witaminy B12 dla laktoowowegetarian mogą być produkty mleczne i jajka, jeśli są spożywane regularnie.

 

Spis piśmiennictwa:

  1. Amit M.: Vegetarian diets in children and adolescents, Paediatrics and Child Health, 2010.